Khi con chào đời sớm hơn dự kiến, nhiều mẹ không khỏi lo lắng liệu trẻ sinh non có phát triển bình thường không, có bắt kịp các bạn sinh đủ tháng hay không. Thực tế, mỗi trẻ sinh non có tốc độ tăng trưởng và phát triển khác nhau, phụ thuộc vào tuổi thai, cân nặng và tình trạng sức khỏe sau sinh. Vậy mẹ cần theo dõi những gì để biết con đang phát triển tốt và hỗ trợ bé đúng cách? Cùng tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây nhé!
Sinh non có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé như thế nào?
Sinh non xảy ra khi em bé chào đời trước 37 tuần thai. Do nhiều cơ quan chưa phát triển hoàn thiện, trẻ sinh non có thể gặp nhiều vấn đề sức khỏe hơn trẻ sinh đủ tháng, đặc biệt nếu sinh ở tuổi thai càng nhỏ.
Một số vấn đề trẻ sinh non có thể gặp gồm:
- Hô hấp: Phổi chưa trưởng thành khiến bé dễ gặp khó khăn khi thở, một số trẻ có thể mắc loạn sản phế quản phổi hoặc gặp các vấn đề về hô hấp khi lớn lên.
- Thính lực: Trẻ sinh non có nguy cơ suy giảm thính lực cao hơn, từ đó có thể ảnh hưởng đến khả năng phát triển ngôn ngữ và giao tiếp.
- Thị lực: Trẻ, đặc biệt trẻ sinh rất non, có nguy cơ mắc bệnh võng mạc và cần được kiểm tra theo chỉ định của bác sĩ.
- Tiêu hóa và dinh dưỡng: Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện có thể khiến bé gặp khó khăn khi bú, tiêu hóa và hấp thu. Một số trẻ có thể mắc viêm ruột hoại tử, trường hợp nặng cần phẫu thuật.
- Nhiễm trùng: Hệ miễn dịch chưa hoàn thiện khiến trẻ sinh non dễ mắc nhiễm trùng hơn trẻ sinh đủ tháng.
- Răng miệng: Khi lớn lên, một số trẻ có thể gặp tình trạng chậm mọc răng, thay đổi màu răng hoặc răng mọc lệch, khấp khểnh.
Mức độ ảnh hưởng ở mỗi trẻ không giống nhau và phụ thuộc nhiều vào tuổi thai, cân nặng khi sinh và tình trạng sức khỏe sau sinh. Theo dõi sức khỏe định kỳ và phát hiện sớm bất thường sẽ giúp bé được chăm sóc, hỗ trợ phù hợp.

Trẻ sinh non có phát triển bình thường không?
Bên cạnh những rủi ro ban đầu, thắc mắc lớn nhất của hầu hết phụ huynh là trẻ sinh non có phát triển bình thường không. Theo các bác sĩ nhi khoa, câu trả lời là CÓ. Hầu hết trẻ sinh non hoàn toàn có khả năng phát triển thể chất và trí tuệ bình thường, đạt các mốc tăng trưởng như trẻ đủ tháng nếu được áp dụng phương pháp nuôi dưỡng khoa học.
Khi theo dõi trẻ sinh non, mẹ nên dựa vào tuổi hiệu chỉnh thay vì chỉ tính theo tuổi thực tế. Tuổi hiệu chỉnh giúp đánh giá các mốc phát triển phù hợp hơn với thời điểm bé đáng lẽ chào đời nếu thai kỳ đủ tháng.
Bên cạnh tuổi hiệu chỉnh, mẹ cần theo dõi cân nặng, chiều cao, vòng đầu cùng các kỹ năng như lẫy, ngồi, bò, đi, cầm nắm, giao tiếp và phản ứng với âm thanh. Nếu bé có tiến bộ đều đặn, mẹ có thể yên tâm đồng hành cùng con; trường hợp bé chậm tiến bộ hoặc có dấu hiệu bất thường, mẹ nên đưa bé đi khám để được đánh giá.

Bí quyết giúp trẻ sinh non phát triển toàn diện, bắt kịp đà tăng trưởng
Chăm sóc trẻ sinh non thường cần nhiều sự kiên nhẫn hơn, bởi mẹ vừa phải theo dõi sức khỏe vừa đồng hành cùng con qua từng giai đoạn phát triển.
WHO đưa ra các khuyến nghị chăm sóc trẻ sinh non và trẻ nhẹ cân trong giai đoạn 0–24 tháng, với sự tham gia của gia đình là một phần quan trọng trong quá trình chăm sóc.
Đảm bảo dinh dưỡng phù hợp với nhu cầu của bé
Dinh dưỡng có vai trò quan trọng đối với quá trình tăng trưởng của trẻ sinh non. Mẹ nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về sữa, lượng ăn, số cữ và các chất bổ sung nếu bé được chỉ định.
Thay vì chỉ quan tâm đến một con số cân nặng, mẹ nên theo dõi xu hướng tăng trưởng qua từng lần khám. Bác sĩ có thể đánh giá cân nặng, chiều dài và vòng đầu dựa trên biểu đồ tăng trưởng phù hợp với trẻ.

Tạo nhiều cơ hội tương tác với con
Những tương tác gần gũi hằng ngày giúp mẹ hiểu hơn về khả năng phản ứng của bé. Mẹ có thể trò chuyện, nhìn vào mắt con, mỉm cười, ôm ấp và đáp lại những âm thanh hoặc biểu cảm mà bé tạo ra.
Các hoạt động tương tác nên phù hợp với sức khỏe và khả năng của từng trẻ. Với những bé còn yếu hoặc mới xuất viện, mẹ nên ưu tiên lịch sinh hoạt và chăm sóc theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
Theo dõi các mốc phát triển theo tuổi hiệu chỉnh
Mẹ có thể ghi lại những kỹ năng mới mà bé đạt được để dễ dàng trao đổi với bác sĩ trong mỗi lần khám. Cách theo dõi này giúp mẹ nhìn thấy tiến bộ của con thay vì chỉ tập trung vào những mốc bé chưa đạt.
Đối với trẻ sinh non có nguy cơ cao, bác sĩ có thể đề nghị chương trình theo dõi phát triển chuyên sâu. NICE khuyến nghị nhóm trẻ phù hợp cần được hỗ trợ và giám sát phát triển tăng cường đến 2 tuổi theo tuổi hiệu chỉnh.

Đưa bé đi khám khi có dấu hiệu bất thường
Nếu mẹ nhận thấy bé gặp khó khăn kéo dài trong ăn uống, tăng trưởng, vận động, giao tiếp hoặc phản ứng với âm thanh và hình ảnh, mẹ nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa.
Quan trọng nhất, mẹ không nên tự so sánh con với những em bé sinh cùng thời điểm nhưng đủ tháng. Hai trẻ có thể có xuất phát điểm rất khác nhau, đặc biệt khi một bé sinh sớm hơn nhiều tuần.
FAQ – Giải đáp câu hỏi thường gặp về trẻ sinh non
1. Trẻ sinh non có chậm phát triển hơn trẻ đủ tháng không?
Trong giai đoạn đầu, trẻ sinh non có thể chậm hơn về vận động và cân nặng so với tuổi thực tế. Tuy nhiên, nếu theo dõi theo tuổi hiệu chỉnh, bé vẫn tiến triển đúng lộ trình sinh học bình thường. Phần lớn trẻ sinh non sẽ hoàn toàn bắt kịp đà tăng trưởng của trẻ đủ tháng khi đạt mốc 2 – 3 tuổi.
2. Trẻ sinh non có dễ bị suy dinh dưỡng hoặc thấp còi hơn không?
Do hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện và dự trữ vi chất thấp, trẻ sinh non có nguy cơ suy dinh dưỡng cao hơn trong những tháng đầu đời. Dù vậy, khi được nuôi dưỡng bằng chế độ dinh dưỡng giàu năng lượng và bổ sung vi chất theo chỉ định của bác sĩ, bé hoàn toàn có thể đạt chiều cao, cân nặng chuẩn.
3. Làm sao để tính đúng tuổi hiệu chỉnh cho trẻ sinh non?
Mẹ tính tuổi hiệu chỉnh bằng cách lấy tuổi thực tế của bé (tính từ ngày sinh) trừ đi số tuần bé chào đời sớm hơn so với mốc 40 tuần thai. Ví dụ, em bé được 16 tuần tuổi nhưng sinh sớm 4 tuần thì tuổi hiệu chỉnh hiện tại của con là 12 tuần tuổi.
Kết luận
Hy vọng những thông tin trên đã giúp mẹ giải đáp phần nào băn khoăn trẻ sinh non có phát triển bình thường không. Mỗi em bé có một tốc độ riêng, vì vậy mẹ nên theo dõi tuổi hiệu chỉnh, tăng trưởng và các kỹ năng của con qua từng giai đoạn. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, mẹ hãy để lại bình luận để được giải đáp. Và đừng quên theo dõi Home Care để cập nhật thêm nhiều kiến thức hữu ích về chăm sóc mẹ và bé!
