Sinh non là gì? Top 5 dấu hiệu cảnh báo sinh non mẹ bầu không nên chủ quan

Mang thai là hành trình đầy hạnh phúc nhưng cũng đi kèm không ít nỗi lo, đặc biệt là nguy cơ sinh non. Em bé chào đời sớm hơn dự kiến có thể gặp nhiều khó khăn trong quá trình thích nghi với môi trường bên ngoài, đồng thời mẹ cũng cần thêm thời gian để hồi phục cả về thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, hiểu rõ sinh non là gì, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và chủ động phòng ngừa sẽ giúp mẹ bầu bảo vệ sức khỏe cho bản thân cũng như tạo điều kiện thuận lợi để thai nhi phát triển khỏe mạnh đến ngày chào đời.

Sinh non là gì? Các mốc tuần thai mẹ bầu cần biết 

Một thai kỳ bình thường kéo dài khoảng 40 tuần. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa sinh non là trường hợp em bé chào đời từ tuần thứ 22 đến trước khi tròn 37 tuần thai kỳ. 

Các mức độ sinh non theo tuổi thai 

• Sinh cực non (dưới 28 tuần): Đây là nhóm có nguy cơ gặp biến chứng cao nhất vì các cơ quan của trẻ vẫn đang trong giai đoạn phát triển. Trẻ thường cần được chăm sóc tích cực tại đơn vị hồi sức sơ sinh.
• Sinh rất non (từ 28 đến dưới 32 tuần): Trẻ vẫn cần được hỗ trợ y tế chuyên sâu do hệ hô hấp, tiêu hóa và miễn dịch chưa hoàn thiện.
• Sinh non vừa (từ 32 đến dưới 34 tuần): Khả năng thích nghi của trẻ đã tốt hơn nhưng vẫn có thể gặp khó khăn trong bú mẹ, giữ thân nhiệt và tăng cân.
• Sinh non muộn (từ 34 đến dưới 37 tuần): Đây là nhóm chiếm tỷ lệ lớn trong các ca sinh non. Phần lớn trẻ có tiên lượng tốt nếu được chăm sóc đúng cách, mặc dù vẫn có nguy cơ gặp một số vấn đề về hô hấp, vàng da hoặc hạ đường huyết sau sinh.

Bên cạnh tuổi thai, bác sĩ còn đánh giá cân nặng khi sinh, tình trạng hô hấp và sức khỏe tổng thể của trẻ để xây dựng phác đồ chăm sóc phù hợp.

Dấu hiệu và nguyên nhân gây sinh non mẹ bầu không nên chủ quan 

Không phải cơn đau bụng nào trong thai kỳ cũng là dấu hiệu chuyển dạ. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng bất thường xuất hiện liên tục hoặc ngày càng rõ rệt, mẹ bầu cần đến cơ sở y tế để được thăm khám sớm. 

Dấu hiệu cảnh báo sinh non

Mẹ bầu nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra nếu xuất hiện một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây:

• Cơn gò tử cung xuất hiện đều đặn: Cơn gò lặp lại theo chu kỳ, kéo dài khoảng 1 giờ hoặc nhiều hơn và có xu hướng tăng dần về tần suất.
• Đau bụng dưới hoặc đau lưng kéo dài: Cơn đau âm ỉ hoặc đau quặn, không giảm sau khi nghỉ ngơi.
• Ra dịch nhầy, dịch hồng hoặc chảy máu âm đạo: Dịch tiết âm đạo tăng bất thường, có lẫn máu hoặc chuyển sang màu hồng, nâu.
• Rỉ ối hoặc vỡ ối: Âm đạo chảy nước liên tục, không kiểm soát được hoặc vỡ ối khi thai chưa đủ tháng.
• Thai máy bất thường: Thai cử động ít hơn hoặc yếu hơn so với những ngày trước, đặc biệt khi đã theo dõi đúng cách.

Lưu ý: Khi có bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, mẹ không nên tự theo dõi tại nhà mà cần đến bệnh viện để được bác sĩ đánh giá tình trạng của mẹ và thai nhi.

Nguyên nhân và yếu tố làm tăng nguy cơ sinh non

Không phải trường hợp sinh non nào cũng xác định được nguyên nhân cụ thể. Tuy nhiên, các yếu tố dưới đây đã được ghi nhận có thể làm tăng nguy cơ chuyển dạ sinh non:

• Nhiễm trùng trong thai kỳ: Bao gồm nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm trùng âm đạo hoặc nhiễm trùng ối.
• Bệnh lý của mẹ: Tiền sản giật, tăng huyết áp, đái tháo đường thai kỳ, bệnh thận hoặc một số bệnh mạn tính khác.
• Mang đa thai: Thai đôi, thai ba hoặc đa thai làm tăng áp lực lên tử cung và dễ dẫn đến chuyển dạ sớm.
• Bất thường ở tử cung hoặc cổ tử cung: Cổ tử cung ngắn, hở eo cổ tử cung hoặc dị dạng tử cung có thể làm tăng nguy cơ sinh non.
• Thói quen sinh hoạt chưa khoa học: Hút thuốc lá, uống rượu bia, căng thẳng kéo dài, lao động nặng hoặc dinh dưỡng chưa đầy đủ.
• Tiền sử từng sinh non: Mẹ từng sinh non ở lần mang thai trước có nguy cơ tái diễn cao hơn trong những lần mang thai tiếp theo.

Làm gì để giảm nguy cơ sinh non và chăm sóc mẹ, bé sau sinh? 

Chủ động chăm sóc sức khỏe trong thai kỳ là một trong những cách giúp giảm nguy cơ sinh non. Bên cạnh đó, nếu em bé sinh sớm, mẹ cũng cần nắm rõ những lưu ý quan trọng để đồng hành cùng con trong giai đoạn đầu đời. 

Khám thai đầy đủ và theo dõi sát sức khỏe thai kỳ

Mẹ nên khám thai đúng lịch để bác sĩ theo dõi sự phát triển của thai nhi và phát hiện sớm các yếu tố làm tăng nguy cơ sinh non như cổ tử cung ngắn, nhiễm trùng hoặc bất thường ở nhau thai. Nếu có tiền sử sinh non, mang đa thai hoặc mắc bệnh lý thai kỳ, mẹ cần tái khám theo đúng chỉ định để được theo dõi sát hơn. 

Duy trì chế độ dinh dưỡng cân đối 

Mẹ nên tăng cường thực phẩm giàu protein như thịt, cá, trứng, sữa và các loại đậu; đồng thời bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong thai kỳ. 

Ngoài ra, cần bổ sung sắt, axit folic, canxi, vitamin D, DHA và các vi chất khác theo hướng dẫn của bác sĩ nhằm hỗ trợ sự phát triển của thai nhi và hạn chế nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng. 

Nghỉ ngơi hợp lý và hạn chế căng thẳng

Mẹ nên ngủ đủ từ 7–9 giờ mỗi ngày, hạn chế thức khuya và tránh làm việc liên tục trong thời gian dài. Bên cạnh đó, có thể đi bộ nhẹ, tập yoga dành cho bà bầu hoặc thực hiện các bài tập thư giãn để giảm căng thẳng và giúp cơ thể thích nghi tốt hơn trong thai kỳ.

Kiểm soát tốt các bệnh lý trong thai kỳ

Nếu mắc tăng huyết áp, đái tháo đường thai kỳ, thiếu máu hoặc nhiễm trùng, mẹ cần tuân thủ phác đồ điều trị và tái khám theo lịch hẹn. Đồng thời, không tự ý sử dụng thuốc, thực phẩm chức năng hay thảo dược khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Chăm sóc mẹ và bé sau sinh non

Trẻ sinh non cần được giữ ấm, bú sữa mẹ sớm hoặc sử dụng sữa mẹ đã vắt nếu chưa thể bú trực tiếp, đồng thời tái khám đúng lịch để theo dõi cân nặng và sự phát triển. Đối với mẹ, chế độ ăn đủ chất, nghỉ ngơi hợp lý và sự hỗ trợ từ gia đình hoặc đội ngũ chăm sóc sau sinh sẽ giúp cơ thể phục hồi tốt hơn và có thêm thời gian gắn kết với em bé.

Sau sinh, đặc biệt khi bé chào đời sớm, mẹ thường cần nhiều thời gian hơn để phục hồi sức khỏe và làm quen với hành trình chăm con. Thay vì tự xoay xở với nhiều bỡ ngỡ, mẹ có thể để đội ngũ chuyên môn đồng hành trong quá trình chăm sóc và phục hồi. 

Tại trung tâm chăm sóc sau sinh Home Care Luxury, mẹ và bé được đội ngũ điều dưỡng theo dõi, chăm sóc 24/7, hỗ trợ từ bữa ăn đến giấc ngủ. Bé được chăm sóc theo quy trình khoa học chuẩn Taroshi, kết hợp xây dựng nếp sinh hoạt phù hợp ngay từ những tháng đầu đời. 

Song song đó, mẹ được chăm sóc toàn diện và phục hồi chuyên sâu cả về thể chất lẫn tinh thần, giúp cơ thể nhanh lấy lại sức khỏe và tận hưởng trọn vẹn những ngày đầu bên con. 

FAQ – Giải đáp câu hỏi thường gặp

1. Sinh non có di truyền hay ảnh hưởng đến lần mang thai sau không?

Hiện tượng này không di truyền trực tiếp qua gen. Tuy nhiên, mẹ từng sinh non có nguy cơ gặp tình trạng tương tự ở lần mang thai tiếp theo cao hơn so với người chưa từng sinh non. Vì vậy, mẹ nên khám thai sớm và tuân thủ lịch theo dõi theo hướng dẫn của bác sĩ. 

2. Trẻ sinh non có phát triển bình thường không?

Nhiều trẻ sinh non vẫn có thể phát triển tốt nếu được chăm sóc, nuôi dưỡng và theo dõi đúng cách. Tốc độ phát triển của mỗi trẻ sẽ khác nhau, do đó cha mẹ cần đưa bé tái khám định kỳ để đánh giá sự tăng trưởng và phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe nếu có.

3. Sau sinh non, mẹ cần lưu ý điều gì?

Sau sinh non, mẹ nên nghỉ ngơi hợp lý, duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ và theo dõi sức khỏe theo hướng dẫn của bác sĩ. Đồng thời, mẹ cần giữ tinh thần ổn định, dành thời gian gắn kết với bé và đưa con tái khám đúng lịch để theo dõi quá trình phát triển trong những năm đầu đời.